İnsan kaynakları (İK) yönetimi, organizasyonların en değerli varlıkları olan insan sermayesini etkili bir şekilde yönetme sürecidir. Bu süreç, işe alımdan, performans değerlendirmeye, eğitim ve gelişime, kariyer planlamasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Günümüzde, teknolojinin hızla gelişimiyle birlikte, İK uygulamalarında bilgi sistemleri (BS)’ nin rolü giderek artmaktadır. İnsan kaynakları bilgi sistemleri (İKBS) olarak da bilinen bu sistemler, İK fonksiyonlarını dijitalleştirerek, süreçleri otomatikleştirmek, verimliliği artırmak ve stratejik karar alma süreçlerini desteklemek amacıyla kullanılmaktadır. Bilgi sistemlerinin İK üzerindeki etkisi, sadece iş süreçlerinin verimliliğini ve etkinliğini artırmakla kalmamakta, aynı zamanda çalışanlar ve yöneticiler arasındaki ilişkileri de dönüştürmektedir. Bilgi sistemlerinin sağladığı analitik araçlar ve veri tabanlı içgörüler, İK profesyonellerine ve yöneticilere, çalışanlarının ihtiyaçlarına ve beklentilerine daha duyarlı olmaları konusunda yardımcı olmaktadır. Bu, organizasyon içindeki liderlik ve yönetim uygulamalarının daha etkili ve kişiye özel hale gelmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada eğitim sektöründe İK uygulamalarını dijitalleştiren ve merkezileştiren bir sistem olan Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Sistemi (MEBBİS)’i incelemek amaçlanmıştır. Bunun için Konya İli Selçuklu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü MEBBİS’ten elde edilen veriler incelenmiştir. Araştırmada incelenen MEBBİS ekranlarına dair; öğretmen atamalarından yer değiştirmelere, hizmet içi eğitimden, performans değerlendirmeye, izin ve belge yönetimine kadar bir dizi işlevin MEBBİS üzerinden yönetildiği, merkezi bir veri tabanından süreçlerin otomatikleştirildiği ve şeffaflaştığı görülmektedir. Sistemde öğretmenlerin ve yöneticilerin, ihtiyaç duydukları bilgiye hızlıca ulaşabildiği fakat her modül sonrası çıkış yaparak tekrar ana menüye dönmek zorunda kalındığı diğer bir veridir. Yoğun kullanım saatlerinde sistem yavaş olup, sistemde oluşan teknik hatalar, kullanıcıların işlemlerini tamamlamasını zorlaştırabilmektedir. İnternet bağlantısında sorunlar yaşandığında sisteme erişim yavaşlamakta ve problemlere neden olabilmektedir.
Atıf yapmak için : Karacadağ, K., Bayrakcı, H., Bayrakcı, N., & Koçyiğit, N. (2024). Eğitim sektöründe insan kaynakları bilgi sistemi (İKBS) uygulamaları: Milli eğitim bakanlığı bilişim sistemleri (MEBBİS) örneği. Fivezero, 4(2), 102-116. https://doi.org/10.54486/fivezero.2024.38
Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.
Fivezero Dergisi 2024, Cilt4, Sayı2 E-ISSN: 2578-8965
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :
Kaynakça
Acar, A. C. (2008). İnsan kaynakları planlaması ve iş gören seçimi. İçinde C. Uyargil (Ed.), İnsan kaynakları yönetimi (s. 99-181). İstanbul: Beta Yayınları.
Acer, E. K. (2015). Türkiye’de yükseköğretimin genişlemesinin yeni kurumsalcılık perspektifi açısından incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Akdemir, B. (2017). İnsan kaynakları yönetiminde güncel yaklaşımlar. İstanbul: Beta Yayınevi.
Al Shibly, H. (2011). Human resource information system success assessment: an integrative model. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 5, 5, 157-169.
Ağca, V., & Menteşe, A. (2013). Bir kurumsal kaynak planlama modülü olarak
insan kaynakları bilgi sisteminin iky ve işletme performansı üzerindeki etkisi: bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 227-244.
Ağca, V., & Tunçer, E. (2006). Çok Boyutlu Performans Değerleme Modelleri ve Bir Balance Scorecard Uygulaması. Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 8(1), s. 173-193.
Akduman, G. (2019). Dijital işe alım: dijital dünya’nın insan kaynakları işe alım fonksiyonuna etkisinin kavramsal ve uygulama örnekleriyle değerlendirilmesi. International Journal of Arts & Social Studies, 2(3), 24-44.
Ankrah, E. & Sokro, E. (2012). Human resource information system as a strategic tool in human resource management. Problems of Management in the 21 st Century, 5, 6–15.
Bayarçelik, E. B. (2020). Dijital dönüşümün insan kaynakları yönetimi üzerine
etkileri. dijital dönüşüm ve inovasyon. 4. Uluslararası Yeni Medya Konferansı (s. 55-79). İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.
Bayraktaroğlu, S. (2008). İnsan Kaynakları Yönetimi. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
Bayraktaroğlu, S. A. & Özdemir, Y. (2006). İnsan kaynakları bilgi sistemlerinin iki yüzü: bilgi paylaşımı mı yönetim kontrolü mü? Bilgi. 13 (2), 102-120.
Demir, Y. & Çavuş, M. F. (2010). İnsan kaynakları planlamasının etkinliğinde insan kaynakları bilgi sistemleri. Akademik Bakış Dergisi, 20(2), 1-17.
Genç, N. (2005). Yönetim ve organizasyon-çağdaş sistemler ve yaklaşımlar. Ankara: Seçkin Yayın Dağıtım.
Gürbüz, U., Afacan Fındıklı, M., & Özdemir, Ş. (2022). Digital HR: A study on hw game-based assessments can attract talents. Global Journal of Information Technology Emerging Technologies, 12(1), 22-33.
İnce, M. (2005). Değişim olgusu ve örgütlerde insan kaynakları yönetiminin değişen fonksiyonları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 319-339.
İslamoğlu, E., Özdemir, Y., & Çiftyıldız, K. (2017). İnsan Kaynakları Bilgi Sistemlerinin iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi üzerine bir araştırma. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 12(2), 99-122.
Obeidat, B. Y. (2012). The relationship between human resource information system (HRIS) Functions and Human Resource Management (HRM) Functionalities, Journal of Management Research, Vol. 4, No. 4, http://dx.doi.org/10.5296/jmr.v4i4.2262
Sabuncuoğlu, Z. (2005). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalı, Bursa: Alfa Aktüel Basım.
Troshani, I., Jerram, C. & Hill, R. S. (2011). Exploring the public sector adoptaion of HRIS, Industrial Management & Data Systems, Vol. 111, No. 3, http://dx.doi.org/10.1108/02635571111118314
Uluköy, M. & İzci, Ç. (2014).İnsan Kaynakları Bilgi Sistemlerine (İKBS) İlişkin Başarı Değerlendirilmesi: Hizmet Sektörü Uygulaması, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 40.
Yeşilada, T. (2003). Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Pazarlama Bilgi Sistemleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İ.İ.B.F, 8(1), 299-312.