İletişimISSN:e-ISSN: 2578-8965
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaAmaç ve KapsamDergi KuruluYazarlar için RehberMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Firmaya Özgü Faktörlerin Sermaye Yapısına Etkisi: Türkiye Enerji Sektöründen Kanıtlar

yasin cihan

  • yasin cihan: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 5
  •  Sayı : 2
  •  Sayfa : 91-105
Enerji, bir ülkenin sanayileşmesi, rekabet gücü kazanması ve kalkınması için temel unsurlardan biridir. Sanayi devrimleriyle birlikte dünyada enerjiye olan talep artmış, bu kaynağı etkin şekilde kullanabilen ülkeler gelişmiş ekonomiler hâline gelmiştir. Enerji sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, faaliyetlerini sürdürebilmek ve yeni yatırım kararlarını hayata geçirebilmek için yüksek düzeyde finansman ihtiyacı duymakta; bu nedenle finansman politikalarını ve dolayısıyla sermaye yapılarını dikkatle belirlemeleri gerekmektedir. Optimal sermaye yapısı üzerine uzun yıllardır çalışmalar yapılmakta ve bu alanda farklı teoriler geliştirilmektedir. Modigliani ve Miller’in (1958) çalışmalarıyla başlayan sermaye yapısı teorileri, sonraki yıllarda gelişerek modern sermaye yapısı teorilerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu modern teoriler arasında, son yıllarda literatürde en çok öne çıkanlar dengeleme teorisi ile finansman hiyerarşi teorisidir. Bu çalışmada, bu teorilerden ikisinin enerji sektöründe faaliyet gösteren firmalara uyumu test edilmiştir. Çalışmada, 2022Q1–2024Q4 döneminde Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören enerji sektöründeki firmaların sermaye yapılarına etki eden firmaya özgü faktörler incelenmiştir. Çalışmada kullanılan veriler Finnet Stockeys veritabanından elde edilmiştir. Analizler, Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılarak Stata 13 programı aracılığıyla statik panel veri yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına 34 firma ve 353 gözlem dâhil edilmiştir. Modelde kârlılık, likidite, büyüme fırsatları, varlık yapısı ve işletme büyüklüğü bağımsız değişken olarak; finansal kaldıraç ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, kârlılık ile finansal kaldıraç arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı; büyüme fırsatları ile finansal kaldıraç arasında ise pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Diğer bağımsız değişkenler ile bağımlı değişken arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bu sonuçlar, analizde yer alan firmaların sermaye yapılarını finansman hiyerarşisi teorisi ile uyumlu şekilde uyguladıklarını ortaya koymaktadır.
Atıf yapmak için : Cihan, Y. (2025). Firmaya özgü faktörlerin sermaye yapısına etkisi: Türkiye enerji sektöründen kanıtlar. Fivezero, 5(2), 91-105.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Fivezero Dergisi
2025, Cilt5, Sayı2
E-ISSN: 2578-8965
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Abubaker, W. (2024). How capital structure affects stock prices, evidence from Palestine.Altınbaş Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  2. AKARCAY, M. (2025). BİST’te işlem gören imalat sanayi firmalarının Trade Off (dengeleme) ve Pecking Order (Finansal Hiyerarşi) teorileri ile geçerliliğinin test edilmesi ekonometrik bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 463-480.
  3. Akay, Y., & Nur, T. (2022). Katılım 30 Endeksi’nde işlem gören işletmelerin sermaye yapısı belirleyicilerinin panel veri analizi ile incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 558-577.
  4. Alipour, M., Mohammadi, M. F. S., & Derakhshan, H. (2015). Determinants of capital structure: an empirical study of firms in Iran. International Journal of Law and Management, 57(1), 53-83.
  5. Ata, H. A., & Ağ, A. G. Y. (2010). Fi̇rma karakteri̇sti̇ği̇ni̇n sermaye yapisi üzeri̇ndeki̇ etki̇si̇ni̇n anali̇zi̇. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, (11), 45-60.
  6. Burucu, H., & Öndeş, T. (2015). Finansal hiyerarşi ve dengeleme teorisinin geçerliliğinin Türk imalat sanayi firmalarında test edilmesi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 4(3), 61-76.
  7. Cevheroglu-Acar, M. G. (2018). Determinants of capital structure: Empirical evidence from Turkey. J. Mgmt. & Sustainability, 8, 31.
  8. Chaklader, B., & Chawla, D. (2016). A study of determinants of capital structure through panel data analysis of firms listed in NSE CNX 500. Vision, 20(4), 267-277.
  9. Czerwonka, L., & Jaworski, J. (2021). Capital structure determinants of small and medium-sized enterprises: evidence from Central and Eastern Europe. Journal of Small Business and Enterprise Development, 28(2), 277-297.
  10. Çelik, E. (2024). Sermaye yapısını belirleyen faktörler: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri gayrimenkul yatırım ortaklığı firmaları karşılaştırmalı analizi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  11. Çelik, E., & Hepşen, A. (2024). Vergisiz ortamda sermaye yapısını etkileyen faktörler: Türkiye gayrimenkul yatırım ortaklıkları. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 317-340.
  12. Demirci, N. S. (2017). Sermaye yapısı teorilerinin TCMB sektör bilançolarıyla test edilmesi: İmalat sanayi sektörü üzerine bir panel veri analizi (2001-2015). Business and Economics Research Journal, 8(2), 231-245.
  13. Doğan, E., & Narin, M. (2024). Enerji sektöründe dijitalleşme ve blokzincir teknolojisindeki gelişmenin ekonomik etkileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 10(1), 125-148.
  14. ETBK (2025). https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-elektrik (Erişim Tarihi: Temmuz 2025).
  15. Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2003). Testing the pecking order theory of capital structure. Journal of financial economics, 67(2), 217-248.
  16. Ghani, E. K., Hye, Q. M. A., & Salahuddin, S. (2023). Examining capital structure determinants for ASEAN energy firms. International Journal of Energy Economics and Policy, 13(3), 129-140.
  17. Güner, A. (2016). The determinants of capital structure decisions: New evidence from Turkish companies. Procedia economics and finance, 38, 84-89.
  18. Karaçayır, E., & Afşar, A. (2021). Borsa İstanbul’da sermaye yapısı kararları ve asimetrik bilginin etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 133-154.
  19. Kraus, A., & Litzenberger, R. H. (1973). A state-preference model of optimal financial leverage. The journal of finance, 28(4), 911-922.
  20. İskenderoğlu, Ö., Karadeniz, E., & Ayyıldız, N. (2015). Enerji sektörünün finansal analizi: Türkiye ve Avrupa enerji sektörü karşılaştırması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(3), 86-97.
  21. Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. The American economic review, 48(3), 261-297.
  22. Myers, S. C. (1984). The capital structure puzzle. The Journal of Finance, 39(3), 575-592.
  23. Sakr, A., & Bedeir, A. (2019). Firm level determinants of capital structure: Evidence from Egypt. International Journal of Financial Research, 10(1), 68-85.
  24. Serrasqueiro, Z., & Caetano, A. (2015). Trade-Off Theory versus Pecking Order Theory: capital structure decisions in a peripheral region of Portugal. Journal of Business Economics and Management, 16(2), 445-466.
  25. Song, H. S. (2005). Capital structure determinants an empirical study of Swedish companies. KTH Royal Institute of Technology.
  26. Şamandar, Ö., Özer, N., & Çömlekçi, İ. (2021). Finansal hiyerarşi teorisinin katılım 30’da işlem gören şirketler üzerinde test edilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(4), 751-772.
  27. Topaloğlu, E. E. (2018). Sermaye yapısına etki eden firmaya özgü faktörlerin panel veri analizleri ile belirlenmesi: kurumsal yönetim endeksi üzerine bir uygulama. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (640), 763-800.
  28. Tunçel, M. B., & Yılmaz, T. (2020). Sermaye yapısı teorilerinin geçerliliğinin analiz edilmesi: bist sürdürülebilirlik endeksi üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 3(2), 104-120.
  29. Viviani, J. L. (2008). Capital structure determinants: an empirical study of French companies in the wine industry. International journal of wine business research, 20(2), 171-194.
  30. Yılmaz, T. (2022). Makroekonomik göstergeler ve firmaya özgü finansal değişkenlerin sermaye yapısı üzerindeki etkisi: teknoloji şirketleri üzerine linear ve panel regresyon analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(45), 1304-1319.
  31. Zafar Q., Wongsurawat W., & Camino D. (2019). The determinants of leverage decisions: Evidence from Asian emerging markets. Cogent Economics & Finance, 7(1), 1–28. https://doi.org/10.1080/23322039.2019.1598836